طلاق

17 . 06 . 2025

وکیل مهریه

مدت زمان مطالعه: 12 دقیقه

مهریه جز حقوق زن در هنگام عقد است و می تواند به شیوه های مختلف از همسر خود آن را طلب کند.

نویسنده:

دکتر خلیل جمعه زاده

من خلیل جمعه زاده وکیل پایه یک دادگستری هستم و با بیش از 10 سال سابقه فعالیت، تا به حال در بیش از 100 ها پرونده مالی و خانواده توانستم به موکلان خود کمک کنم.

نشر مقاله در:

دنبال کردن موکل یار

با عضویت در وبلاگ موکل یار ما را دنبال کنید و از آخرین و به روز ترین مقالات بهره مند شوید .

یک وکیل طلاق حرفه ای باید بتواند کارهای مربوط به مهریه زن را نیز در خلال طلاق وی انجام دهد. معمولا یک وکیل طلاق از طرف زن، این کار را به صورت همزمان با طلاق پیش خواهد برد و مهریه زن را نیز از شوهر دریافت خواهد کرد.

در این مطلب به راهنمایی آقای دکتر خلیل جمعه زاده می‌خواهیم ببینیم که مهریه چیست و چگونه می‌توانیم آن را طلب کنیم.

[lwptoc]

مهریه چیست؟

مهریه از جمله حق و حقوق مالی زن است که به موجب عقدنامه ازدواج به او تعلق می‌گیرد. در ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی عنوان شده است که: به مجرد عقد، زن مالک مهر می‌شود و می‌تواند به هر صورتی که بخواهد در آن تصرف داشته باشد. با استناد به این ماده، پس از اینکه عقد نکاح میان زن و شوهر جاری می‌شود، زن مالک مهریه بوده و هیچ شرایطی نمی‌تواند مانع این موضوع شود. بنابراین مهر در اختیار زن بوده و به وی تعلق دارد.

معمولا هنگامی که جدایی رخ می‌دهد، زن اقدام به دریافت مهریه می‌کند. با این حال او این امکان را دارد که هر زمان در نظر دارد این مال را طلب کند. به عنوان مثال ممکن است رابطه نامشروع شوهر باعث انجام چنین کاری از سوی زن شود. باتوجه به شرایط اقتصادی کشور، بسیار این موضوع بوجود آمده است که زن پس از جدایی از شوهر خود، مهریه‌ی خود را درخواست می‌کند. این موضوع باتوجه به اینکه بار سنگین مالی را برای مرد به همراه دارد، معمولا به ایجاد پرونده‌های زیادی در مراجع قضایی می‌شود.

انواع مهریه

پس از اینکه توضیحاتی درباره مهریه ارائه کردیم، نوبت آن می‌رسد که انواع مهریه را بررسی کنیم. در حال حاضر مهریه بر اساس شرایط مختلف تعیین می‌شود. به عنوان مثال مهریه بر اساس شرط استطاعت و مهر در نکاح به دسته بندی‌های مختلفی تقسیم می‌شود. نکته‌ی مهمی که پیرامون طلاق و طلب مهریه وجود دارد، این است که تحت هر شرایط و دسته‌بندی، مهریه قابل مطالبه است و مرد باید در هر صورتی آن را پرداخت کند.

طبق ماده ۲۲ قانون حمایت از خانواده، مهریه به هر مقداری که باشد می‌توان برای 110 سکه آن برای مرد حکم جلب گرفت و بدین منظور برای پرداخت مابقی آن، امکان جلب وجود ندارد. حال با این تفاسیر می‌خواهیم دو مورد از مهم‌ترین مهریه‌های موجود یعنی مهریه عند الاستطاعه و مهریه عند المطالبه را بررسی کنیم.

مهریه عند الاستطاعه

نوعی از مهریه که بر اساس توان مالی مرد تنظیم می‌شود، مهریه عند الاستطاعه نام دارد. این نوع مهریه در عقد دائم وجود داشته و بر اساس توانایی و درآمد مالی مرد نحوه پرداخت آن تعیین می‌شود و هر عددی که مرد در عقد نامه قبول کرده باشد، مهریه‌ای است که بر ذمه او قرار دارد.

در واقع این مهریه بدین صورت محاسبه می‌شود که مرد توانایی پرداخت آن را داشته باشد. جالب است بدانید این توانایی ممکن است در هر لحظه‌ای تغییر کند. به عنوان مثال اگر توانایی وی کم یا زیاد شود، مهریه نیز متناسب با آن کم یا زیاد می‌شود. اگر بخواهیم خلاصه بگوییم، در مهریه عندالاستطاعه زن باید اثبات کند که مرد می‌تواند این مهریه را پرداخت کند و در صورتی که این موضوع اثبات شود، کل مهریه باید به زن پرداخت شود.

مهریه عند المطالبه

نوع دیگر مهریه در عقد دائم، عند المطالبه است. در این نوع از مهریه، زن درخواست اجرای مهریه می‌کند و در این حالت بدون توجه به توانایی مرد، محاسبه مهریه صورت می‌گیرد. در این نوع از مهریه نیز مرد باید اقدام به پرداخت کند. علت نامگذاری این نوع از مهریه بدین صورت است که زن هر زمان و در هر لحظه‌ای بتواند مهریه خود را از همسر طلب کند.

این حق به عنوان حق قانونی زن عنوان می‌شود و مرد مکلف است که این مهریه را پرداخت کند. البته در این روش در صورتی که مرد عنوان کند که از توانایی مالی برای پرداخت عاجز است، باید مستندات و مدارک خود اعم از تراکنش‌های بانکی را ارائه کند تا بررسی‌های لازم انجام شود. در صورتی که این موضوع ثابت نشود، زن می‌تواند با مراجعه به مراجع قانونی و دادگاه، از حق خود علیه مرد دفاع کند.

به طور کلی در پرداخت مهریه، مرد به هیچ عنوان نمی‌تواند از پرداخت آن شانه خالی کند و ملزم به پرداخت است. همچنین لازم به ذکر است که مطابق با ماده ۱۸ قانون اجرای محکومیت‌های مالی، در صورتی که مرد توانایی پرداخت داشته باشد اما از این امر خودداری کند، راهی زندان می‌شود. در این ماده گفته شده است که:

هر گاه پس از صدور حکم اعسار ثابت شود، از مدیون رفع عسرت شده یا مدیون برخلاف واقع خود را معسر قلمداد کرده است، به تقاضای محکومٌ له، محکومٌ علیه تا زمان اجرای حکم یا اثبات حدوث اعسار یا جلب رضایت محکوم ٌله حبس خواهد شد.

مهر المسمی

احتمالا در جستجوهای خود به این نوع مهریه نیز برخورد کرده‌اید. منظور از مهر المسمی این است که زن و شوهر در عقدنامه خود بر مقدار مهریه توافق کرده باشند.

یکی از نکات بسیار مهم در مورد مهریه این است که مهریه باید ارزش مادی داشته باشد. مثلا نمی‌توان چیزهایی را به عنوان مهریه در عقدنامه نوشت که ارزش مادی مشخصی نداشته باشند. مثلا 100 کیلو بال مگس!

همچنین در نظر داشته باشید که اگر بین زوج و زوجه رابطه زناشویی شکل نگرفته باشد و زن باکره باشد، همانطور که قبلا در طلاق در دوران عقد از طرف زن توضیح دادیم، در صورتی که زن دوشیزه باشد و باکرگی وی از بین نرفته باشد، با ارایه گواهی پزشکی قانونی به دادگاه فقط حق دریافت نصف مهریه را دارد.

مهر المثل

مهر المثل به این معنی است که در زمان عقد و توافقات عقد نامه، مهریه مشخص نگردیده است. در ماده 1100 قانون مدنی گفته شده است که در صورت مجهول بودن مهرالمسمی یا عدم مالیت آن، بر اساس شراط خانوادگی و اقتصادی زن و شوهر، مقدار مهر المثل مشخص خواهد شد. (تحت نظر دادگاه)

مهر المتعه

حالت دیگر مهریه، مهر المتعه است که در آن در زمان عقد مهر مشخص نشده است ولی قبل از برقراری رابطه زناشویی، مرد درخواست طلاق می‌دهد. در این شرایط بر اساس شرایط مالی مرد، یک مهر المثل مشخص شده و باید از طرف مرد به زن پرداخت شود.

در مورد این نوع از مهر در مواد 1093 و 1094 قانون مدنی به تفصیل صحبت شده است.

5 مورد مهریه‌ای که به شما در اینجا معرفی کردیم (مخصوصا 3 مورد آخر)، ممکن است باعث سردرگمی موکلین شود و بهترین کار مشورت کردن با بهترین وکیل مهریه در تهران است تا بتوانید با حق و حقوق خود بیشتر آشنا شده و بتوانید مهریه خود را در دادگاه مطالبه کنید.

توجه داشته باشید که در صورت طلاق به دلیل خیانت همسر، چه مرد چه زن خیانت کار باشند، مهریه به زن تعلق خواهد گرفت.

پاسخ به سوالات شما توسط وکیل پایه یک دادگستری

همین الان سوال خود را در بخش نظرات بپرسید!

مشاوره تلفنی

پاسخگویی 8 صبح الی 8 شب

تنها با یک کلیک با ما تماس بگیرید !

راه‌های وصول مهریه

زن می‌تواند با استفاده از دو روش، مهریه خود را مطالبه کند. این شرایط توسط قانونگذار در اختیار افراد قرار گرفته است تا با این روش‌ها بتوانند مهریه خود را دریافت کنند. لازم به ذکر است که زن می‌تواند بدون طلاق نیز مهریه خود را دریافت کند.

همانطور که پیشتر نیز بیان شد پس از جاری شدن عقد، زن این اختیار را دارد که مهریه خود را طلب کند. با این حال دو روش ذکر شده در بالا را بررسی خواهیم کرد.

۱) نخستین روش که بسیار متداول و رایج است، زن با مراجعه به دادگاه خانواده، درخواست طلب مهریه خود را تقدیم می‌کند. پس از این کار، دادگاه باید به این موضوع رسیدگی کند. پس از بررسی‌ها و حصول نتیجه، دادگاه رای خود را مبنی بر پرداخت مهریه صادر می‌کند. حال زن می‌تواند مهریه خود را از مرد دریافت کند.

در این روش این امکان وجود دارد که درخواست تامین خواسته یا توقیف اموال را نیز بدهید که در این صورت دادگاه در این مورد مرد را محکوم کرده و با شناسایی اموال مرد (خودرو، ملک، زمین، حساب‌های بانکی، سیم کارت تلفن و … ) به اندازه مهریه خانم، اموال را مصادره خواهد کرد.

۲) در روش دوم مطالبه مهریه، زن باید برای دریافت مهریه به جای دادگاه، به اجرای ثبت مراجعه کند. در این حالت از روش ثبتی، زن می‌تواند مهریه خود را وصول کند. این موضوع به این علت است که در سند ازدواج، مهریه و مقدار آن ذکر شده است. این سند رسمی نیز در اداره ثبت وجود داشته و زن می‌تواند با مراجعه به این مجموعه، مهریه خود را به اجرا بگذارد. با انجام این روش مرد ممنوع‌الخروج شده و نمی‌تواند به کشوری دیگر سفر کند. البته باید زن درخواست ممنوع الخروجی کند. همچنین در این روش امکان دریافت حکم جلب وجود ندارد و حکم جلب از دادگاه دریافت می‌شود.

در این رابطه ذکر این نکته الزامی است که اجرای همزمان طلب مهریه از دو روش فوق امکان‌پذیر نیست؛ به عبارتی اگر در دادگاه این موضوع محرز شود که زن در ابتدا از طریق اجرای ثبت درخواست مهریه خود را صادر کرده، به دعوی او در این مرجع رسیدگی نمی‌شود و درخواست وی رد خواهد شد.

به عنوان 2 نکته مهم موارد زیر را نیز در نظر داشته باشید:

  • زن می‌تواند بخشی از مهریه را در اجرای ثبت درخواست کرده و مابقی را در دادگاه درخواست کند. مثلا 50 سکه را در اجرای ثبت و مابقی را دادگاه درخواست کند.
  • در صورتی که مرد اموالی نداشته باشد و زن در اجرای ثبت درخواست مهریه کرده باشد، می‌تواند درخواست خود را مختومه کرده و از دادگاه بقیه کارها را ادامه دهد.

مهریه در طلاق توافقی

یکی از موضوعاتی که در طلاق توافقی عنوان می‌شود، این است که آیا در پی این طلاق نیز مهریه دریافت می‌شود یا خیر. در طلاق توافقی مرد و زن به این نتیجه می‌رسند که زندگی مشترک آن‌ها به اتمام برسد. در این حالت توافق بر سر حضانت فرزند، مهریه زن، نفقه و … به صورت توافقی انجام می‌شود.

در این رابطه باید عنوان کرد که پس از جاری شدن عقد، زن این امکان را دارد که مهریه خود را طلب کند. حال این موضوع در هنگام طلاق توافقی نیز وجود دارد. در واقع هنگامی که طرفین به صورت توافقی نیز از یکدیگر جدا می‌شوند، زن می‌تواند تمام و کمال مهریه خود را طلب کند. در این حالت مرد نیز باید تمام مهریه در طلاق توافقی را به زن پرداخت کند. در این میان یک موضوع مهم بوجود می‌آید و آن این است که در صورت توافق مرد و زن، امکان کاهش مقدار مهریه نیز وجود دارد. بنابراین در صورت تحقق چنین موضوعی، مرد می‌تواند مهریه‌ای که توافق شده را پرداخت نماید.

در صورتی که برای انجام طلاق خود به یک وکیل طلاق توافقی مراجعه نمایید، ایشان با نوشتن یک توافقنامه بین زن و مرد، تکلیف مهریه را نیز مشخص خواهد کرد. توجه داشته باشید که اگر طلاق بائن رخ دهد، مهریه نیز باید تعیین و تکلیف شود.

مهریه بعد از مرگ همسر به چه صورت است؟

یکی از نقاط نسبتا مبهم قانون مهریه این است که اگر شوهر فوت کند و مهریه زن تا آن زمان پرداخت نشده باشد، چه اتفاقی برای مهریه می‌افتد؟ آیا مهریه منقضی می‌شود و زن نسبت به آن حقی ندارد؟

در این جا قانون گذار به صراحت گفته است که بعد از مرگ شوهر، اگر مهریه زن تا آن زمان پرداخت نشده باشد، از روی ماترک مرحوم (اموال منقول یا غیر منقول مرحوم) در ابتدا کل مهریه زن پرداخت شده و سپس نسبت به مابقی آن انحصار وراثت انجام خواهد شد.

به این معنی که اول باید مهریه زن پرداخت شود و اگر بعد از پرداخت مهریه زن، چیزی از اموال فرد فوت شده باقی ماند، نسبت به مابقی آن تصمیم گیری خواهد شد.

شرایط عدم تعلق مهریه

در موارد خاصی که در قانون در مورد آن پیش بینی شده است، زن مشمول دریافت مهریه نخواهد بود. پس بهتر است قبل از اینکه درخواست طلب مهریه خود را از شوهرمان داشته باشیم، در این مورد با وکیل خود صحبت کنیم. 4 قانونی که در ادامه آمده است، این امکان را برای شوهر به وجود می‌آورد که از پرداخت مهریه همسر خود سرباز زند.

1- ماده 1101 قانون مدنی

هرگاه عقد نکاح قبل از نزدیکی به جهتی فسخ شود زن حق مهر ندارد مگر در صورتی که موجب فسخ، عنن باشد که در این صورت با وجود فسخ نکاح، زن مستحق نصف مهر است.

فرض کنید که زن یا مرد به دینی غیر از اسلام گرویت داشته باشند. در این صورت عقد آن‌ها باطل است و زن مهریه‌ای از همسر خود نمی‌تواند دریافت کند. در این شرایط عقد به صورت کلی باطل اعلام خواهد شد. در صورتی که عقد شما به هر دلیل باطل اعلام شود، مهریه‌ای به زن تعلق نخواهد گرفت.

2- ماده 1092 قانون مدنی

هرگاه شوهر، قبل از نزدیکی، زن خود را طلاق دهد زن مستحق نصف مهر خواهد بود و اگر شوهر بیش از نصف مهر را قبلاً داده باشد حق دارد مازاد از نصف را عیناً یا مثلاً یا قیمتاً استرداد کند.

این قانون کاملا واضح است و نیاز به توضیح بیشتری ندارد. توجه کنید که اگر مرد قبل از نزدیکی، تمامی مهریه زن را پرداخت کرده باشد، می‌تواند به اندازه نصف آن از زن بخواهد که مهریه را بازگرداند.

3- ماده 1088 قانون مدنی

اگر یکی از زوجین قبل از تعیین مهر و قبل از نزدیکی بمیرد زن مستحق هیچ گونه مهری نیست.

اگر زن قبل از تعیین مهر و نزدیکی فوت کند، وراث وی نمی‌توانند به دنبال مهریه از شوهر باشند.

4- ماده 1098 قانون مدنی

در صورتی که عقد نکاح، اعم از دائم یا منقطع، باطل بوده و نزدیکی واقع نشده، زن، حق مهر ندارد و اگر مهر را گرفته، شوهر می‌ تواند آن را ‌استرداد نماید.

این ماده قانونی نیز تکمیل کننده ماده 1092 می‌باشد و در مورد باطل شدن عقد و میزان مهریه اظهار نظر کرده است.

پاسخ به سوالات شما توسط وکیل پایه یک دادگستری

همین الان سوال خود را در بخش نظرات بپرسید!

مشاوره تلفنی

پاسخگویی 8 صبح الی 8 شب

تنها با یک کلیک با ما تماس بگیرید !

وکیل مهریه تهران

یک وکیل مهریه با داشتن دانش کاملی در مورد حوزه خانواده و حوزه مالی می‌تواند در مورد این دست از پرونده‌ها ورود کرده و حق موکل خود را در دادگاه بگیرد. با توجه به شباهت زیاد این پرونده‌ها با پرونده‌های مالی و از آنجایی که معمولا زمان دریافت مهریه با زمان دریافت طلاق، همزمان است، بهتر است به یک وکیل طلاق با تجربه که در زمینه مهریه نیز اطلاعاتی دارد، مراجعه کنید.

از آقای دکتر خلیل جمعه زاده خواستیم که مهمترین نکات در مورد دریافت مهریه را با ما به اشتراک گذارند و ایشان 4 نکته زیر را مهمترین مسائل در زمان دریافت مهریه بیان کرده اند:

1- اگر از اداره ثبت درخواست مطالبه مهریه را کنید، ملاک قیمت سکه در زمان درخواست است ولی در دادگاه قیمت سکه به نرخ روز محاسبه خواهد شد.

2- اگر درخواست مهریه در اداره ثبت باشد، نمی‌تواند درخواست بازداشت شوهر را داشته باشیم ولی در دادگاه این امکان برای شما وجود خواهد داشت.

3- درخواست مهریه در اداره ثبت هزینه کمتری نسبت به درخواست آن در دادگاه دارد.

4- در درخواست مهریه از اداره ثبت، زمان کمتری صرف می‌شود که به دلیل بالا بودن حجم پرونده‌های دادگاه است.

5- یک وکیل حرفه‌ای مهریه می‌تواند کارهای اعسار از پرداخت مهریه را نیز انجام دهد که در مطلب وکیل اعسار مهریه به صورت کامل در مورد آن صحبت کردیم.

هزینه وکیل مهریه

هزینه وکیل مهریه یا در واقع حق الوکاله در پرونده‌های مهریه بر اساس مقدار مهریه، نوع مهریه، پیچیدگی پرونده و مدارک موکل مشخص شده و در جلسه اولیه مشاوره به وی اعلام خواهد شد.

بسته به توافقات بین وکیل و موکل ممکن است که کل پرداخت حق الوکالت ( این کلمه اشتباه است و حق الوکاله درست است! )، در انتهای کار یا به صورت اقساطی باشد.

رقم دقیق مشخصی برای حق الوکاله مهریه وجود ندارد و کافیست بعد از ارسال پرونده خود برای وکیل، با شرکت در جلسه اولیه در مورد مدت زمان به ثمر رسیدن پرونده و هزینه وکیل مهریه از ایشان سوال بپرسید.

سوال و نظر شما در مورد این مقاله چیست؟

اشتراک در
اطلاع از

0 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین

با پر کردن فرم زیر همین حالا مشاوره تخصصی دریافت کنید