طلاق به دلیل عدم تمکین زن

طلاق به دلیل عدم تمکین زن، یکی از دلایلی است که می‌تواند با کمک وکیل طلاق در دادگاه‌ها پیش برود. عدم تمکین به معنی عامه عدم رابطه زناشویی معنا می‌شود و دارای جزییاتی است که در در این مطلب به کمک آقای دکتر خلیل جمعه زاده وکیل پایه یک دادگستری می‌خواهیم آن را بررسی کنیم.

عدم تمکین به چه معناست؟

پس از آنکه عقد میان مرد و زن جاری شد، هر یک از زوجین در قبال شخص مقابل وظایفی را بر عهده دارند. این وظایف در قالب اصطلاحی به نام تمکین به کار رفته و هم مرد و هم زن نیاز به رعایت آن دارند. حال این سوال مهم پیش می‌آید که مفهوم این اصطلاح چیست و چه کاربردی دارد؟ تمکین در لغت به معنای الزام است و هنگامی که صیغه میان مرد و زن جاری می‌شود، هر یک از آن‌ها در قبال دیگری، وظایفی را بر عهده دارند که از جمله تکالیف قانونی و شرعی آن‌ها بوده و ملزم به رعایت هستند. در ماده ۱۱۰۲ قانونی مدنی در خصوص تمکین، عنوان می‌کند: به محض اینکه عقد نکاح میان زن و مرد صورت پذیرفت، روابط موجود بین زوجین و تکالیف مقرره برقرار شده و هر یک از طرفین مکلف به رعایت آن‌ها هستند. در عرف، اغلب واژه تمکین برای زن به کار می‌رود؛ به عبارتی مفهوم این واژه دلالت به آن دارد که زن در قبال مرد، وظایفی را بر عهده دارد و مکلف است آن‌ها را انجام دهد. این موضوع صحیح نبوده و تمکین تنها برای زن کاربرد ندارد. در یک رابطه زناشویی، هم زن و هم مرد در قبال یکدیگر وظایفی دارند که باید به شکل مناسبی آن‌ها را انجام دهند. بنابراین این مفهوم تنها برای زن کاربرد نداشته و برای مرد نیز شامل می‌شود. منظور از تمکین معمولا با عنوان رابطه زناشویی (رابطه جنسی) معنی می‌شود. طبق قانون، تمکین به دو صورت عام و خاص وجود دارد. در حالت عام، بدین معناست که زن باید در امور خانوادگی به وظایف خود پایبند بوده و از همسر اطاعت کند. همچنین در امور خاص نیز زن مکلف است در امور و روابط زناشویی نیز شرایط مناسب را برای همسر خود مهیا کند. این وظایف برای مرد نیز وجود داشته و او هم باید وظایف خود را به نحو احسن انجام دهد. عدم تمکین دارای آثاری است و در صورتی که زن بدون عذر موجه از انجام این موارد سرباز زند، از نفقه محروم خواهد شد. همچنین در شرایطی که نشوز مرد نیز محرز شود، زن می‌تواند به استناد عسر و حرج، درخواست طلاق خود را ارائه دهد. لازم به ذکر است که زن در صورتی می‌تواند از شوهر خود تمکین کند که این مهم برای وی ضرری را در پی نداشته باشد. در واقع قانون عنوان نموده در صورتی که تمکین از مرد برای زن دارای پیامد مالی، جانی، حیثیتی و … نداشته باشد، او موظف به رعایت آن است. یکی از موضوعاتی که در این خصوص مطرح می‌شود و بهتر است از جزئیات آن باخبر باشید، مفهومی به نام زن ناشزه است. زن ناشزه در واقع به زنی گفته می‌شود که هم در امور عام و هم در امور خاص از تمکین همسر خود اجتناب کرده و نسبت به او بی‌توجه باشد. در چنین حالتی نفقه نیز از او سلب شده اما کمافی‌السابق، مهریه برای او قرار دارد. در صورتی که زن ناشزه شده باشد و مرد بخواهد از وی طلاق بگیرد، باید از وکیل طلاق زن ناشزه برای این کار راهنمایی بگیرد. بیشتر بخوانید: طلاق با داشتن حق طلاق

شرایط طلاق در صورت عدم تمکین زن

همانطور که عنوان شد، در صورتی که زن از تمکین مرد خودداری کند، مرد می‌تواند درخواست طلاق خود را به دادگاه ارسال کند. در این حالت یک موضوع مهم رخ می‌دهد و آن، این است که در صورت اثبات این موضوع به دادگاه، مرد از پرداخت نفقه، اجرت المثل، نحله و شرط تنصیف اموال مرد به زن در امان خواهد بود و حقی نسبت به پرداخت این موارد به زن ندارد. باتوجه به اینکه اثبات این موضوع به دادگاه بسیار سخت بوده و مرد برای انجام آن، کار دشواری دارد، باید نحوه‌ی اثبات نشوز زن در دادگاه تشریح شود. تحت چند حالت، مرد می‌تواند این موضوع را به دادگاه اثبات کند که در ادامه به این موارد اشاره شده است:

• در صورتی که زن در دادگاه حاضر شده و اقرار به این موضوع کند که در این صورت دادگاه اقرار او را قبول می‌کند.
• در صورتی که تعدادی از افراد، از عدم تمکین زن مطلع بوده و با حضور در دادگاه، به این مهم شهادت دهند که در این صورت دادگاه قبول می‌کند.
• در صورتی که قاضی با توجه به مدارک و مستندات موجود، به عدم تمکین زن پی برده و خود رای به این موضوع دهد که در چنین حالتی نیز این موضوع مورد قبول واقع می‌شود.

همچنین در صورتی که زن بدون دلیل موجه منزل همسر را ترک کند، در مرحله اول مرد باید با استفاده از اظهارنامه، از او دعوت به تمکین کند. در صورتی که زن همچنان عدم تمکین کند، در این صورت مرد باید مدارک و اظهارنامه را به مرجع مناسب تقدیم کرده تا عدم تمکین موجود به اثبات برسد.

اگر زن تمکین نکند، می‌تواند طلاق بگیرد؟

بله. عدم تمکین زن به‌تنهایی مانع درخواست طلاق از سوی او نیست. نشوز یا عدم تمکین، به این معناست که زن بدون وجود عذر قانونی و موجه، از انجام برخی وظایف زناشویی خودداری کند. با این حال، اثبات نشوز لزوماً به معنای آن نیست که زن دیگر حق درخواست طلاق نداشته باشد. در قانون ایران، زن در صورتی می‌تواند از دادگاه درخواست طلاق کند که دلیل قانونی برای طلاق داشته باشد برای مثال، قرار گرفتن در شرایط عسر و حرج موضوع ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی یا تحقق یکی از شروط ضمن عقد نکاح. در صورت احراز شرایط قانونی و اثبات عسر و حرج، دادگاه می‌تواند حکم طلاق صادر کند و در صورت امتناع مرد از اجرای طلاق، تشریفات قانونی برای طلاق زن بدون رضایت زوج انجام خواهد شد.

نمونه های رأی دادگاه در خصوص عدم تمکین

در ادامه رای عدم تمکین که به تازگی توسط تیم وکالت ما گرفته شده است را برای شما قرار دادیم. با دریافت رای عدم تمکین مسیر گرفتن طلاق برای مرد راحت تر شده و می‌توان از پرداخت نفقه به زن به صورت قانونی امتناع کرد.

نمونه دادخواست الزام به تمکین زن

نمونه دادخواستی که در ادامه برای شما قرار داده شده است، برای موضوع الزام به تمکین زوجه قابل استفاده است ولی پیشنهاد می‌کنیم قبل از ارسال دادخواست، اظهارنامه‌ای نیز ارسال کنید و یک مهلت 10 روزه برای آن تعیین کنید. ارسال اظهارنامه و سپس استفاده از آن به عنوان مدارک پیوست شده به این دادخواست، می‌تواند شانس شما را برای موفقیت در دادگاه افزایش دهد.

شرح دادخواست ریاست محترم دادگاه خانواده شهرستان……….(محل اقامت زوجه) با سلام و عرض ادب به استحضار می رساند اینجانب……خواهان در مورخ…/../… خانم…..‌ خوانده را طبق سند ازدواج شماره…..صادره از دفتر خانه ازدواج شماره….. به طور رسمی و دائم به عقد خود در اوردم. حال خوانده محترم بدون عذر موجه و قانونی و بدون اطلاع اینجانب خانه مشترک را ترک نموده و با سکونت در خانه پدریش (یا هر آدرس دیگری) از بازگشت به زندگی مشترک امتناع می ورزد. ضمنا در مورخ…/…/…طی اظهارنامه شماره… اینجانب به طور رسمی از ایشان درخواست بازگشت به زندگی مشترک نمودم و دو نفر از اشنایان بعنوان ریش سفید را نیز نزد خوانده فرستادم .ولی تا یومنا هذا ایشان از بازگشت به زندگی مشترک امتناع می نماید. لذا با تقدیم این دادخواست و استنادا به ماده قانون مدنی ۱۱۰۸ و موارد فوق الذکر از دادگاه محترم تقاضای رسیدگی و الزام خوانده به تمکین مورد استدعاست.

مدارکی که شما باید ضمیمه این دادخواست کنید شامل موارد ذیل هستند:

• رونوشت شناسنامه
• اظهارنامه شماره
• شهادت شهود
• رونوشت سند ازدواج

نمونه رای عدم تمکین زوجه

نمونه رای که در ادامه مشاهده می‌کنید، رای دادگاه برای تمکین زوجه است و به دادگاه اثبات شده است که زن از تمکین خودداری کرده است.

در خصوص دعوی آقای ……. به طرفیت خانم ………. به خواسته الزام خوانده به تمکین بدین توضیح که خواهان با تقدیم دادخواست منعکس در پرونده مدعی شده است که خوانده همسر دائمی موکل است ولی با وصف مهیا بودن شرایط تمکین از تمکین امتناع می نماید لذا تقاضای صدور حکم به شرح خواسته را دارم و خوانده با وصف ابلاغ قانونی در جلسه دادگاه حضور نیافته و هیچ گونه دفاعی در مقابل دعوی خواهان که موجب رد دعوی خواهان باشد ارائه ننموده است لذا دادگاه ضمن احراز رابطه زوجیت و استقرار کنونی آن میان مشارالیها و تکلیف زوجه به تمکین از همسر دایمی خویش دعوی خواهان را وارد و ثابت تشخیص و مستندا به مواد 1102 – 1108 – 1114 قانون مدنی حکم به الزام خوانده به تمکین نسبت به خواهان را صادر و اعلام می نماید رای صادره غیابی ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در این دادگاه و پس از انقضاء مهلت واخواهی ظرف 20 روز قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران می باشد.

تمکین خاص و عام چیست؟

تمکین در حقوق خانواده ایران به دو نوع عام و خاص تقسیم می‌شود. تمکین عام به انجام وظایف کلی و متعارف ناشی از زندگی مشترک گفته می‌شود؛ مانند سکونت در منزل مشترکِ مناسب، حسن معاشرت و همکاری در امور خانوادگی. تمکین خاص نیز ناظر به برقراری روابط زناشویی متعارف میان زوجین است. البته در مواردی که زن عذر قانونی یا شرعی موجه داشته باشد، مانند خوف ضرر یا برخی موانع پزشکی، خودداری از تمکین لزوماً به معنای عدم تمکین غیرموجه نیست. بیشتر بخوانید: طلاق به دلیل بیماری زن

زن در چه مواردی مجاز به عدم تمکین است؟

همانطور که پیشتر نیز عنوان شد، زن در شرایطی که آثار مالی، جانی، حیثیتی و … وجود داشته باشد، می‌تواند از تمکین مرد سرباز زند. حال این شرایط به موارد مختلف بخش‌بندی می‌شوند که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

1. مرد دارای بیماری‌های جنسی یا مقاربتی باشد.

در صورتی که مرد پس از عقل به یکی از امراض مقاربتی مبتلا شده باشد، زن می‌تواند از نزدیکی با وی خودداری کرده و عدم تمکین کند. لازم به ذکر است به استناد ماده ۱۱۲۷ قانونی مدنی، در این خصوص تنها تمکین خاص یا روابط زناشویی مجاز بوده ولی همچنان تمکین عام بر زن واجب است.

2. زن به نوعی بیماری مبتلا شده باشد.

در صورتی که زن به برخی از بیماری‌ها مانند مسدود بودن آلت تناسلی دچار باشد، می‌تواند از عدم تمکین استفاده کند. البته این مورد نیز تنها در بخش خاص قابل انجام بوده و زن باید در بخش عام تمکین لازم را انجام دهد. در صورتی که این بیماری به صورت دائمی باشد، مرد می‌تواند زن خود را طلاق دهد.

3. زن از حق حبس استفاده کند.

به استناد ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی، در صورتی که زن قبل از رابطه زناشویی، مهریه خود را درخواست کند، مرد موظف به پرداخت آن است و زن می‌تواند تا هنگامی که این مهریه را بدست نیاورده، نسبت به تمکین از مرد خودداری کند.

4. محل زندگی توسط زن تعیین شده باشد.

طبق ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی، زن باید در منزلی که شوهر وی تعیین می‌کند، سکونت داشته باشد. البته در صورتی که وظیفه تعیین منزل به عهده زن باشد، این موضوع متفاوت بوده و در این صورت زن می‌تواند نسبت به تمکین از مرد، اجتناب کند.

5. سلامت مالی، بدنی، شرافتی و حیثیتی زن در معرض خطر باشد.

بر اساس ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی، در صورتی که زن اثبات کند زندگی در کنار همسر خود باعث آسیب و ضرر و زیان مالی، جانی، بدنی، شرافتی و … می‌شود، مجاز به عدم تمکین بوده و می‌تواند نسبت به تهیه منزل جدا از همسر خود اقدام نماید. در این صورت مرد نیز موظف به پرداخت نفقه است. بیشتر بخوانید: طلاق به دلیل بداخلاقی شوهر

در صورت عدم تمکین، مرد چه حقوقی دارد؟

تمکین مرد از جانب زن، امری ضروری است و مرد این حق را دارد در صورت عدم انجام این کار و با اثبات آن در دادگاه، اختیارات و حقوق خود را دریافت کند. حال در صورتی که زن اقدام به عدم تمکین کند، مرد می‌تواند در دادگاه حاضر و با روش‌های عنوان شده، این موضوع را ثابت کند. در این حالت:

• مرد این حق را دارد که به زن نفقه‌ای پرداخت نکند.
• مرد می‌تواند بدون اجازه زن، نسبت به ازدواج مجدد خود اقدام نماید.
• مرد از پرداخت مواردی اعم از نفقه، نحله، اجرت المثل و تقسیم دارایی رها شده و می‌تواند بدون این موارد، زن را طلاق دهد.

البته همانطور که پیشتر نیز عنوان شد، مرد باید این موضوع را بداند که چنین مواردی رافع عدم پرداخت مهریه به زن نبوده و حتی در صورت عدم تمکین وی، مرد باز هم باید نسبت به پرداخت مهریه زن اقدام نماید.

آیا در دوران عقد، تمکین الزامی است؟

بر خلاف چیزی که در بین عوام رایج است، به محض اینکه خطبه عقد جاری شود، زن و مرد باید تمامی حقوق طرف مقابل از جمله تمکین را رعایت کنند. به صورت عرفی، زن تا زمانی که مراسم ازدواج را نگرفته باشد و به خانه مشترک نرفته باشد، روابط زناشویی را برقرار نخواهد کرد ولی در صورتی که مرد دادخواست الزام به تمکین را به دادگاه ارائه دهد، زن محکوم خواهد شد. تنها در صورتی زن می‌تواند در این شرایط تمکین نکند که از حق حبس استفاده کرده و از مرد بخواهد که تمامی مهریه وی را به صورت یکجا پرداخت کند. در صورتی که مهریه قسط بندی شده باشد نیز تا زمانی که مهریه به صورت کامل پرداخت نشده باشد، زن می‌تواند از تمکین خودداری کند. به عنوان نکته نهایی در صورتی که زن تمکین نکند و دادگاه به نفع مرد رای بدهد، مرد می‌تواند درخواست ازدواج مجدد کند.

بیشتر بخوانید: طلاق در دوران عقد از طرف زن

مهریه زن در صورت عدم تمکین

یکی دیگر از اشتباه‌های عامیانه در مورد ارتباط مهریه با تمکین این است که اگر زن تمکین نکند، مهریه‌ای نیز به وی تعلق نخواهد گرفت. در صورتی که این موضوع کاملا اشتباه است. بر اساس ماده 1082 قانون مدنی به محض اینکه عقد بین زن و مرد صورت بگیرد، حتی اگر تمکینی وجود نداشته باشد، زن مالک تمام مهریه خواهد شد و مرد باید این مهریه را بپردازد. پس اگر مردی به دلیل عدم تمکین زن و یا نشوز بودن وی نخواهد مهریه زن را به صورت تمام و کمال پرداخت کند، مرتکب اشتباه شده و زن می‌تواند کل مهریه را به راحتی دریافت کند.

خدمات دفتر وکالت خلیل جمعه زاده

ما در دفتر وکالت خلیل جمعه زاده با داشتن بیش از 8 سال سابقه در زمینه امور خانواده می‌توانیم به شما برای حل مشکلات خانواده از طریق دادگاه کمک کنیم. زندگی مشترک دارای پیچیدگی‌های فراوانی است و عدم تمکین یکی از این مشکلات است که وکلای ما در این زمینه تخصص کاملی دارند. در صورتی که زن شما تمکین نمی‌کند و در خانه مشترک با شما زندگی نمی‌کند در وهله اول بهتر است که این موضوع در یک فضای آرام و در حضور وکیل صحبت شود و حقوق هر دو طرف به آن‌ها گوشزد شود و سپس نسبت به طرح دعوای قانونی اقدام گردد. در صورتی که عدم تمکین زن، زمینه چینی برای طلاق است نیز می‌تواند با حضور در جلسات مشترک در دفتر وکالت خلیل جمعه زاده در مورد طلاق توافقی صحبت شده و در کمتر از 30 روز، این طلاق را با همکاری وکیلان ما به ثبت برسانید و وکیل طلاق توافقی می‌تواند مشاوره کاملی را به شما بدهد. در هر صورت ما در دفتر وکالت خلیل جمعه زاده آماده پاسخگویی به سوالات شما هستیم.

5 نکته مهم درباره ی طلاق به دلیل عدم تمکین زن

• تمکین وظیفه‌ای ناشی از ازدواج است و به دو نوع عام و خاص تقسیم می‌شود؛ تمکین عام مربوط به وظایف متعارف زندگی مشترک و تمکین خاص مربوط به روابط زناشویی است.
• اگر زن بدون عذر موجه از وظایف زوجیت خودداری کند، ممکن است مستحق نفقه نباشد. ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی نیز به همین موضوع اشاره دارد.
• عدم تمکین همیشه غیرموجه محسوب نمی‌شود. برای مثال، وجود خوف ضرر جانی، مالی یا حیثیتی، یا ابتلای شوهر به برخی بیماری‌های مقاربتی می‌تواند از دلایل قانونی امتناع از تمکین باشد.
• زن در شرایط قانونی می‌تواند از حق حبس استفاده کند و تا دریافت مهریه حال، از انجام برخی وظایف در برابر شوهر خودداری کند؛ در این حالت حق نفقه او نیز طبق ماده ۱۰۸۵ از بین نمی‌رود.
• عدم تمکین باعث از بین رفتن مهریه نمی‌شود. زن اصولاً از زمان وقوع عقد مالک مهریه می‌شود و حتی در صورت اثبات عدم تمکین، اصل حق او نسبت به مهریه باقی است.