طلاق به دلیل کراهت زوجه

طلاق به دلیل کراهت زوجه و یا طلاق به دلیل نفرت از شوهر، تنها روشی است که زن می‌تواند با بذل مهریه و یا دادن مالی به شوهر خود، طلاق خود را از وی بگیرد. البته در نهایت مرد باید راضی به این طلاق شود ولی معمولا در دادگاه‌ها در این مورد انعطاف بیشتری لحاظ شده و به زن کمک می‌کنند تا بتواند از یک زندگی که در آن جان و مال و اعصاب وی مورد خطر و آزار است، خارج شوند. از همین رو از آقای دکتر خلیل جمعه زاده، وکیل پایه یک دادگستری و وکیل طلاق در تهران خواستیم که در مورد طلاق به دلیل نفر از شوهر اطلاعات بیشتری را در اختیار ما قرار دهند و در این مطلب به صورت کامل در این مورد صحبت خواهیم کرد.

نفرت شدید زن از شوهر

وقتی که صحبت از کراهت می‌شود، در معنای لغوی به معنی اجبار و عدم رضایت است و این نوع عقد که با اجبار و زور انجام شده باشد، از پایه باطل بوده و عقد نکاح توسط قاضی باطل اعلام خواهد شد و طلاقی در نخواهد گرفت. ولی در عامه مردم، طلاق به دلیل کراهت از شوهر هم عرض با نفرت شدید زن از شوهر و طلاق کراهت نامیده شده است که نمی‌خواهیم در مورد اشتباه بودن این لفظ صحبتی در این مطلب داشته باشیم. وقتی زنی در یک زندگی مشترک به کمبود علاقه و بعد از آن نفرت از همسر خود می‌رسد، می‌تواند با رعایت شرایط و اثبات آن به دادگاه، طلاق خود را از همسر خود بگیرد. نکات بسیار زیادی در مورد وجود نفرت و طلاق زوجه وجود دارد که در این مطلب به صورت کامل بررسی خواهیم کرد ولی باید در نظر داشته باشید که صرف اینکه زن از شوهر خود نفرت داشته باشد، کافی نیست و در نهایت مرد باید با استفاده از حق قانونی خود زن خود را طلاق دهد مگر اینکه زن وکالت حق طلاق داشته باشد که در آنجا با استفاده از یک وکیل می‌تواند طلاق با استفاده از حق طلاق را انجام دهد.

طلاق خلع چیست؟

طلاق خلع یکی از انواع طلاق است که در دسته طلاق‌های بائن و بدون بازگشت دسته بندی می‌شود. در این نوع از طلاق، زن به دلیل نفرت و کراهتی که از شوهر خود دارد، مالی را به وی می‌بخشد و از وی درخواست طلاق می‌کند. در صورتی که مرد به این شیوه زن خود را طلاق دهد، حق بازگشت به وی بدون عقد مجدد را ندارد. معمولا در طلاق خلع، زن مهریه خود را به صورت کامل (یا بخشی از آن) را بخشیده و مرد را راضی به طلاق می‌کند. یکی از نکات مهمی که باید در نظر داشته باشید این است که اگر زن بعدا بخواهد به مهریه بخشیده شده خودش رجوع کند، طلاق رجعی شده و شوهر می‌تواند رجوع کند. فرض کنید زنی 110 سکه مهریه داشته باشید و 50 سکه آن را به مرد ببخشد و مابقی را به صورت عندالمطالبه یا قسطی از مرد دریافت کند. اگر بعدا بخواهد از 50 سکه بخشیده شده نیز دریافتی داشته باشد، در اینجا طلاق وی به رجعی تبدیل شده و باید به وظایف زناشویی خود بازگردد. ماده 1146 قانون مدنی به صورت کامل طلاق خلع را تعریف کرده است:

طلاق خلع زمانی اتفاق می‌افتد که زن به دلیل کراهتی که از شوهر خود دارد، تصمیم به طلاق گرفتن می‌کند. این طلاق با پرداخت مبلغی به شوهر همراه است، که ممکن است معادل مهر یا بیشتر یا کمتر از مهر باشد.

شرایط طلاق از شوهر به دلیل تنفر و کراهت

طلاق از شوهر به خاطر تنفر دارای شرایطی است که داشتن آن‌ها برای شروع روند طلاق ضروری محسوب می‌شود:

• تنفر باید به صورت یک طرفه و کامل باشد و زن از شوهر خود متنفر و بیزار باشد. این کراهت باید به صورت قطعی به شوهر اعلام شود.
• زوجه باید بخش یا کل مهریه خود را بابت راضی کردن مرد به طلاق بپردازد. این کار معمولا در حضور قاضی و یا وکیل قانونی باید انجام شده و اسناد آن بعدا در دادگاه ارایه شود.

توجه داشته باشید که در صورتی که تنفر و کراهت دو طرفه باشد و هم مرد و هم زن از یکدیگر متنفر باشند، طلاق از نوع مبارات خواهد بود که شرایط متفاوتی دارد که البته پیشنهاد ما در این شرایط این است که مرد و زن از یک وکیل طلاق توافقی کمک گرفته و با صرف زمان و انرژی کمتری نسبت به جدایی از یکدیگر در یک فضای کم تنش‌تر اقدام کنند.

نحوه اثبات کراهت زوجه

در پرونده‌های مختلفی که در مورد کراهت زوجه از شوهر خود داشتیم، به دفعات بالا دیده‌ایم که زن خواستار این است که مرد وی را طلاق داده ولی زن حاضر نیست از مهریه خود گذشت کند. در این شرایط اگر زن از خانه مرد خارج شده باشد و در جای دیگری سکونت داشته باشد، دادگاه با توجه به شرایط موجود رای به عدم تمکین زن خواهد داد و مرد می‌تواند با در اختیار گرفتن یک وکیل زن ناشزه، روند اجرا شدن پرونده را به شکل دیگری ادامه دهد که در نهایت به نفع زن نخواهد بود.

در پرونده‌ای که اخیرا داشتیم، خانمی همزمان که درخواست داشت به دلیل کراهت از شوهر خود جدا شود، مهریه را به اجرا گذاشته بود و دادگاه رای به تقسیط مهریه داده و با توجه به اینکه مرد خانه و شغل مناسبی برای زندگی داشت، توانسته بود در دادگاه عدم تمکین همسر خود را گرفته و بعد از آن زن خواسته بود که با استفاده از عسر و حرج و 12 ماده موجود در عقدنامه شوهر خود را محکوم کند که دادگاه نپذیرفته بود و در نهایت پیچیدگی بالای این پرونده، هر دو سمت را اذیت کرده بود.

مهمترین راه اثبات کراهت از زوجه که باید در کنار اقرار زبانی به آن صورت بگیرد، بذل بخش یا کل مهریه است و این موضوع به دادگاه اثبات خواهد کرد که تنفر زن از مرد به حدی است که می‌خواهد با دادن یک مال از زندگی مشترک خارج شود.

چگونه از شوهر خود به دلیل تنفر از وی جدا شویم؟

اگر نتوانید به دلیل تنفری که از شوهر خود دارید از وی جدا شوید، تنها راه باقی مانده برای شما، اثبات عسر و حرج است که توسط یک وکیل عسر و حرج می‌توانید با روال قانونی آن آشنا شوید. به صورت کلی اگر بتوانید یکی از دلایل زیر را در دادگاه اثبات کنید و تنفر خود از شوهرتان را به یکی از این دلایل گره بزنید، روند دریافت حکم طلاق شما با پیچیدگی کمتری طی خواهد شد:

• دعوای فیزیکی بین زن و شوهر
• ناباروری مرد
• بیماری صعب العلاج شوهر
• نداشتن شغل مناسب
• غیب مرد از منزل به مدت بیش از 4 سال
• محکومیت قضایی و زندان برای مرد بیش از 5 سال
• ازدواج مجدد مرد بدون کسب اجازه از زن اول
• ندادن نفقه به مدت بیش از 6 ماه
• ترک خانه بدون دلیل موجه بیش از 9 ماه ناپیوسته
• رفتارهای ناپسند به دلیل مشکلات روحی و روانی مرد در قبال همسر و فرزندان

طلاق به دلیل فحاشی و کراهت نیز می‌تواند یکی از دلایل عسر و حرج در نظر گرفته شود ولی بهترین کار در این مواقع این است که از وکیل مشورت گرفته تا دادخواست بهتری را بتوانید به دادگاه ارایه دهید.

نمونه دادخواست طلاق به دلیل کراهت از زوجه

نمونه دادخواستی که در ادامه برای شما آوردیم، می‌تواند به صورت کلی در دفاتر خدمات قضایی استفاده شود.

ریاست محترم دادگاه با سلام و احترام احتراماً به استحضار می‌رساند این‌جانب ……. به‌موجب سند ازدواج شماره ……. که تصویر آن پیوست دادخواست تقدیم گردیده در تاریخ …… با خوانده ازدواج نموده که حاصل این ازدواج یک پسر 13 ساله است. به دلیل اختلافات شدید و بدرفتاری از جانب وی، چهار سال است که جدا از یکدیگر زندگی می‌کنیم و سوء رفتار شدید زوج موجب کراهت شدید این‌جانب به دلیل سو رفتار زوج از وی گردیده و ادامه‌ی زندگی با زوج را برای این‌جانب غیرقابل‌تحمل ساخته است به‌نحوی‌که حاضرشده‌ام با بذل …. سکه از مهریه خود را مطلقه نمایم. نظر به‌مراتب فوق رسیدگی و صدور حکم شایسته مبنی بر طلاق مورد استدعا می‌باشد.

توجه داشته باشید که این نمونه دادخواست ممکن است در جزییات برای شما ناکافی باشد و به شما پیشنهاد می‌کنیم قبل از نوشتن هر گونه دادخواستی با یک وکیل طلاق با تجربه مشورت کنید.

نمونه رای طلاق به دلیل عسر و حرج و کراهت شدید

رای شعبه فرجام خواهی خانم م. غ. به وکالت از ف. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخه ۹۹/۱۱/۱۴ صادره از شعبه *که به موجب آن با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجام خواه صادر گردیده وارد و موجه می باشد. زیرا اولا مبنای اعلام عسر و حرج زوجه شرایط روحی و روانی زوج و رفتار نامتعارف وی ناشی از بیماری روانی و مضافا کراهت شدید ایشان که مربوط به رفتار زوج بوده اعلام شده است. ۱- بیماری روانی وی در حدی که باعث مشکلات برای زوجه و فرزندش می شود. توسط پزشکی قانونی گرگان تایید گردیده و مشروح ان در ص ۱۰۲ پرونده ضبط می باشد. ۲- زوجه اعلام کراهت شدید نموده که این موضوع امری درونی است و نیاز به اثبات ندارد. و صرف اعلام ان از ناحیه فرد کافی است و زوجه در راستای ماده ۱۱۴۶ قانون مدنی در جلسه دادرسی دادگاه تجدیدنظر صراحتا اعلام نموده در صورت طلاق باتوجه به کراهت حاضر به بذل مهریه می باشد. دادگاه به این موضوع و اعلام کراهت با بذل مهریه در راستای ماده مرقوم و اینکه کراهت شدید ایجاد شده خود از موارد عسر و حرج می باشد، رسیدگی ننموده است. ثانیا اینکه زوجه به روابط غیر عادی زوج با منشی و آرایشگر محل کار خود اشاره نموده و نمونه پیام های همسرش به این افراد را ارائه داده است که خود در تایید ادعای زوجه مبنی بر رفتار نامناسب زوج در روابط اجتماعی است. رابعا اینکه نظریه داوری هم بر عدم سازش تعلق گرفته است و جدایی جسمانی زوجین بیش از یک سال نیز ناشی از همین عدم امکان سازش می باشد و دادگاه در راستای ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده در رد این موضوع و امکان ادامه زندگی زوجین با شرایط پیش امده و کراهت شدید زوجه مستدلا اظهار نظر ننموده است. لذا با استناد به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید. /ا۴۰۰/۲/۱۵

مراحل طلاق به دلیل تنفر از شوهر

مراحل طلاق به دلیل کراهت زوجه، بسته به اینکه درخواست به شکل توافقی، مبتنی بر عسر و حرج یا بر اساس وکالت در طلاق مطرح شود، متفاوت است. در پرونده‌هایی که زن بدون موافقت شوهر و با استناد به عسر و حرج درخواست طلاق می‌دهد، روند معمول شامل مراحل زیر است: مرحله اول: ابتدا باید علت درخواست طلاق، وجود مدارک، مفاد عقدنامه و امکان استناد به عسر و حرج یا سایر مبانی قانونی بررسی شود. مرحله دوم: زن باید مدارک هویتی و ازدواج و اسناد مرتبط با ادعاهای خود را تهیه کند. سپس دادخواست متناسب با خواسته و مبنای حقوقی پرونده تنظیم می‌شود. مرحله سوم: دادخواست از طریق خدمات الکترونیک قضایی ثبت و برای رسیدگی به مرجع صالح ارسال می‌شود. مرحله چهارم: دادگاه با بررسی اظهارات طرفین، مدارک و سایر دلایل درباره درخواست تصمیم‌گیری می‌کند. مطابق ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده، در درخواست‌های طلاق غیرتوافقی، موضوع برای تلاش در جهت صلح و سازش به داوری ارجاع می‌شود. مرحله پنجم: در صورت احراز شرایط قانونی، دادگاه حسب مورد حکم مقتضی صادر می‌کند. رأی ممکن است مطابق مقررات قابل اعتراض باشد. مرحله ششم: پس از طی مراحل قانونی و احراز قابلیت اجرای رأی، موضوع از طریق دفتر رسمی طلاق پیگیری می‌شود. باید توجه داشت که در پرونده‌های طلاق توافقی یا طلاق با وکالت، برخی مراحل و نوع تصمیم قضایی متفاوت خواهد بود.

مدارک لازم برای درخواست طلاق

مدارک اصلی که معمولاً برای درخواست طلاق از طرف زن مورد نیاز است، عبارت‌اند از:

• کارت ملی و اطلاعات هویتی زوجه
• سند ازدواج یا رونوشت معتبر آن
• اطلاعات موردنیاز برای ثبت و پیگیری پرونده قضایی
• وکالت‌نامه رسمی طلاق، در صورت وجود
• مدارک مربوط به شروط ضمن عقد، در صورت استناد
• اسناد و مدارک مرتبط با عسر و حرج، در صورت طرح چنین ادعایی
• مدارک مربوط به دعاوی قبلی، در صورت ارتباط با پرونده
• مستندات مالی یا توافق‌های مربوط به مهریه، در صورت لزوم

نکته: در صورتی که سند ازدواج در دسترس نباشد، امکان بررسی روش دریافت رونوشت معتبر از مرجع ثبت‌کننده ازدواج وجود دارد. لازم نیست تمام مدارک اثبات عسر و حرج در همه پرونده‌ها وجود داشته باشند. نوع مدارک باید با ادعای حقوقی زن متناسب باشد.

تفاوت طلاق خلع، عسر و حرج و طلاق توافقی

اگرچه هر سه عنوان ممکن است در پرونده‌های مربوط به تنفر زن از شوهر مطرح شوند، از نظر مبنای حقوقی تفاوت‌های مهمی دارند.

نکته مهم این است که «طلاق توافقی» بیشتر به شیوه اقدام و توافق زوجین اشاره دارد، درحالی‌که «خلع» نوعی طلاق با شرایط حقوقی مشخص است. بنابراین، ممکن است یک طلاق توافقی از نظر ماهیت، خلع نیز باشد.

نکات بسیار مهم در زمان طلاق از شوهر به دلیل بیزاری از وی

در صورتی که می‌خواهید طلاق خود را به دلیل کراهت از شوهر خود بگیرید، نکات زیر را حتما در نظر داشته باشید. 1- اگر طلاق شما به صورت خلع باشد، زوج در ایام عده حق رجوع را نخواهد داشت و در صورت سازش دوباره، باید عقد رسمی بین دو نفر انجام شود. 2- اگر طلاق خلع باشد، نیازی نیست که زوجه عده نگاه دارد و می‌تواند با شخص دیگری ازدواج کند. این موضوع برای شوهر نیز صحت دارد. 3- با توجه به اینکه در این حالت طلاق از نوع بائن است، زوجه نفقه‌ای را در دوران عده دریافت نخواهد کرد مگر اینکه وی باردار باشد و نفقه تا زمان تولد نوزاد و پایان دوران شیردهی باید توسط مرد پرداخت شود. 4- شرط تملیک نصف دارایی زوج به زوجه در صورتی که طلاق از نوع کراهت و تنفر باشد، محقق نخواهد شد. 5- اگر مرد بخواهد از زن خود به جدا شود و یا به اصطلاح طلاق به دلیل تنفر از زن بخواهد انجام شود، با توجه به اینکه حق طلاق با مرد است، با دادن مهریه و یا توافقات دیگر، می‌تواند این کار را با مشکل کمتری انجام دهد.

نحوه اثبات تنفر و عسر و حرج در دادگاه

اثبات کراهت و اثبات عسر و حرج دو موضوع متفاوت هستند. زن ممکن است از شوهر خود تنفر شدید داشته باشد، اما این احساس لزوماً ثابت نمی‌کند که ادامه زندگی برای او از نظر قانونی مشقت‌بار است. در پرونده‌هایی که درخواست طلاق بر مبنای عسر و حرج مطرح می‌شود، زن باید دلایل و مستنداتی متناسب با ادعای خود ارائه دهد. دادگاه با بررسی مجموعه شرایط زندگی مشترک، اظهارات طرفین و مدارک موجود درباره تحقق یا عدم تحقق عسر و حرج تصمیم می‌گیرد.

مدارک و شواهد قابل ارائه

بسته به علت درخواست طلاق، مدارک زیر ممکن است مفید باشند:

• گزارش پزشکی قانونی: در پرونده‌های مربوط به صدمات جسمانی یا موضوعاتی که نیازمند بررسی تخصصی پزشکی هستند.
• گزارش‌های انتظامی: در مواردی که درگیری، تهدید یا خشونت گزارش شده است.
• احکام و پرونده‌های قضایی قبلی: مانند پرونده‌های مرتبط با ترک انفاق، ضرب‌وجرح یا دعاوی خانوادگی.
• شهادت شهود: اظهارات اشخاصی که از وقایع مرتبط با اختلافات خانوادگی اطلاع مستقیم دارند.
• اسناد مربوط به ترک زندگی مشترک: مدارکی که بتوانند مدت و شرایط جدایی را روشن کنند.
• مدارک مربوط به اعتیاد یا محکومیت کیفری: در صورتی که با ادعای مطرح‌شده ارتباط قانونی داشته باشند.
• پیام‌ها و مکاتبات: در صورتی که اصالت، انتساب و قابلیت استناد آن‌ها احراز شود.

داشتن یکی از این مدارک به‌تنهایی موفقیت پرونده را تضمین نمی‌کند. ارزش اثباتی هر مدرک به موضوع اختلاف و تشخیص دادگاه بستگی دارد.