الزام به تنظیم سند رسمی

03 . 08 . 2025

تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت

مدت زمان مطالعه: 9 دقیقه

تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت یکی از کارهایی است که یک وکیل ملکی باید انجام داده و به آن نظارت کند.

نویسنده:

دکتر خلیل جمعه‌زاده؛ وکیل پایه یک دادگستری موکل یار

دکتر خلیل جمعه زاده

وکیل پایه یک دادگستری با شماره پروانه : 27240 | دکترای حقوق از دانشگاه شهید بهشتی | شروع فعالیت از سال 1395

نشر مقاله در:

دنبال کردن موکل یار

با عضویت در وبلاگ موکل یار ما را دنبال کنید و از آخرین و به روز ترین مقالات بهره مند شوید .

در دنیای پرچالش ساخت‌وساز و سرمایه‌گذاری ملکی، داشتن قرارداد دقیق و اصولی برای جلوگیری از هرگونه خسارت مالی و حقوقی بسیار حیاتی است. تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت یکی از مهم‌ترین ابزارهایی است که می‌تواند امنیت و شفافیت این فرآیند را تضمین کند.

این مقاله که تحت نظارت و بازبینی دقیق دکتر خلیل جمعه‌زاده، وکیل ملکی حرفه‌ای و برجسته در تهران، تهیه شده، اطلاعاتی جامع و کاربردی درباره اصول، نکات کلیدی و اهمیت تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت ارائه می‌دهد. خوانندگان می‌توانند اطمینان داشته باشند که این راهنمای ارزشمند با نگاه یک متخصص حقوقی نوشته شده و تضمین می‌کند که هیچ جزئیاتی از قلم نیفتاده است.

اگر مالک یا سازنده‌ای هستید که به دنبال شروع پروژه‌ای مشارکتی هستید، این مطلب به شما کمک خواهد کرد تا با آگاهی کامل و اطمینان خاطر وارد قرارداد شوید. همراه ما باشید تا تمامی جزئیات و نکات ضروری در این مسیر را بشناسید و از تجربه‌های یک وکیل حرفه‌ای بهره‌مند شوید.

[lwptoc]

مشارکت در ساخت چیست؟

احتمالاً تاکنون نام مشارکت در ساخت را شنیده‌اید. این فرآیند، به فعل و انفعالاتی گفته می‌شود که طی آن مالک دارایی‌ به عنوان سرمایه‌پذیر، دارایی خود (که معمولا یک زمین است) را در اختیار یک سازنده قرار می‌دهد تا به صورت تفاهمی و دوطرفه و به‌وسیله یک قرارداد، پروژه‌ای را به صورت اشتراکی آغاز کنند. این کار از عوامل متعددی نشأت می‌گیرد. دو دلیل مهمی که مالک اقدام به مشارکت در ساخت می‌کند، هزینه‌های زیاد و ساخت اصولی و مناسب ساختمان است. به عبارتی در این قرارداد که عمدتاً به صورت خصوصی صورت می‌گیرد، مالک دارای سرمایه بوده و تصمیم می‌گیرد از تجربه یا سرمایه شخص دیگری برای آغاز یک پروژه استفاده کند.

ارکان اصلی یک قرارداد مشارکت در ساخت

برای اینکه قرارداد مشارکت در ساخت منعقد شود و به نوعی پروژه آغاز گردد، باید 4 رکن مهم محقق شود. این ارکان عبارتند از:

  • رکن فنی و مهندسی که نشان از توانمندی سازنده در ساخت و اجرای پروژه است.
  • ضوابط و قوانین روز اداره‌های مربوطه که شامل شهرداری، نظام مهندسی و… است.
  • مسائل اقتصادی که هر کدام از طرفین باید قبل از تنظیم قرارداد و اجرای پروژه، از آن آگاه شده و ریسک بالای پروژه را بپذیرند.
  • مسائل حقوقی که شامل جزئیات مختلفی بوده و باید در قرارداد ذکر شود. همچنین طرفین باید مفاد قرارداد را به دقت مطالعه کرده و پس از تایید، ذیل آن را امضاء نمایند.

اگر بخواهیم ساده‌تر بحث مشارکت در ساخت را تعریف کنیم، می‌توانیم بگوییم که شما یک زمین یا یک خانه ویلایی کلنگی دارید و توانایی مالی یا فنی برای ساخت آپارتمان در آن را ندارید. در این شرایط افرادی که در زمینه ساخت و ساز فعالیت دارند (که می‌توانند اشخاص حقیقی یا شرکت‌ها باشند) به شما مراجعه کرده (یا شما به آن‌ها مراجعه می‌کنید) و یک قرارداد مشارکت در ساخت را با آن‌ها می‌بندید.

معمولا در قراردادهای مشارکت در ساخت، نصف واحدهای ساخته شده در اختیار صاحب زمین و نصف دیگر به سازنده تعلق می‌گیرد.

مثلا اگر 8 واحد در آن زمین ساخته شود، 4 واحد متعلق به صاحب زمین و 4 واحد متعلق به سازنده است. البته می‌توان توافق‌های دیگری نیز انجام داد.

اصول مهم در زمینه تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت

در قرارداد مشارکت ساخت، هر کدام از طرفین قرارداد دارای وظایف و پیش‌نیازهایی هستند. در واقع روش بهتر این است که شما به تنهایی این قرارداد امضا نکنید و از کمک یک وکیل ملکی استفاده کنید.

مالک و سازنده باید پیش از تنظیم قرارداد، این موارد را مرور کرده و به خوبی آن‌ها در قبل، حین و پس از اجرای پروژه رعایت کنند. در این شرایط برخی از قوانین نیز مطرح است که طرفین را ملزم به رعایت آن‌ها، می‌کنند. به عنوان مثال بیمه کارگران، مسئولیت خسارات متحمله و… از جمله این موارد است. در این حالت، برخی اصول و نکات مهم وجود دارد. در ادامه به تعدادی از مهم‌ترین این موارد اشاره‌ای خواهیم داشت.

  • در قرارداد باید متراژ دقیق دارایی (ملک، ساختمان و…) درج گردد.
  • میزان و درصد سود طرفین به همراه تغییرات و تورم مسکن باید در نظر گرفته و درج گردد.
  • طرفین باید به صورت تخمینی میزان هزینه ساخت و ساز را بررسی و آن را تعیین کنند.
  • باید در قرارداد درج شود که در صورت کوتاهی طرفین و عدم پایبندی به مفاد قرارداد، طرف دیگر حق فسخ آن را دارد.
  • تاریخ شروع به کار و پایان پروژه مشخص شود.
  • سعی کنید اختیار تام به طرف دیگر قرارداد ندهید تا در ادامه پروژه مشکل خاصی ایجاد نشود.
  • سعی کنید قرارداد مشارکت در ساخت در دفترخانه یا دفاتر حقوقی تنظیم شود تا معتبر باشد.
  • حق واگذاری قرارداد را سلب کرده تا به غیر واگذار نگردد.
  • سعی کنید عبارت «قرارداد مشارکت در ساخت» را در بالای تمام صفحات قرارداد بنویسید.
  • در صورتی که ساخت و ساز دارای پارکینگ و انباری است، ترتیب و محل قرارگیری هر کدام از این موارد برای طرفین را مشخص نمایید.
  • ضروری است که عبارت «این قرارداد طبق ماده ۱۰ قانون مدنی با علم و آگاهی کامل طرفین نسبت به مورد معامله و مفاد قرارداد تنظیم و امضا شده است» در قرارداد درج شود.
  • مصالح، شیرآلات، کابینت و هر وسیله‌ای که قرار است در ساخت این ساختمان استفاده شود، باید در قرارداد آورده شود.
  • تمام شرایط اعم از فوت طرفین قرارداد و… را در نظر گرفته و نحوه کار را به دقت و با ذکر توضیحات کامل در قرارداد درج نمایید.

پاسخ به سوالات شما توسط وکیل پایه یک دادگستری

همین الان سوال خود را در بخش نظرات بپرسید!

مشاوره تلفنی

پاسخگویی 8 صبح الی 8 شب

تنها با یک کلیک با ما تماس بگیرید !

قرارداد مشارکت در ساخت کجا باید تنظیم شود؟

قرارداد مشارکت در ساخت به دلیل اهمیت و ماهیت مهمی که دارد، باید به شکل اصولی و مناسب نگارش شود. همانطور که در عنوان قبلی مشاهده کردید، در صورت تنظیم نادرست قرارداد، ممکن است هر کدام از طرفین برداشت خاصی از آن داشته باشد و به صورت شخصی از آن استفاده نماید. بنابراین توصیه می‌شود حتماً قرارداد مشارکت در ساخت را در دفاتر رسمی و ثبت اسناد تنظیم نمایید تا علاوه بر قانونی بودن، این قرارداد زیر نظر افرادی خبره و کاربلد نگاشته شود تا از بروز هرگونه ابهام یا منافات جلوگیری شود.

 مشارکت در ساخت برای هر کدام از طرفین چه مزایایی دارد؟

مشارکت در ساخت یک قرارداد دو سر سود است. به عبارتی این قرارداد هم برای سرمایه‌گذار و هم برای مالک دارای سود است. در این پروژه هر دو طرف ذی‌نفع بوده و می‌توانند از آن امتیاز کسب کنند. در ادامه به برخی از مهم‌ترین مزایایی که این قرارداد برای هر کدام از این طرفین دارد، اشاره شده است.

مزایای قرارداد مشارکت در ساخت برای مالک

  • نوسازی بنا (در صورت قدیمی بودن آن)
  • کاهش هزینه‌های مختلف مانند نگهداری، ساخت و تعمیر
  • کسب سود بیشتر از فروش املاک
  • عدم درگیری در فرآیند ساخت و ساز
  • عدم تحمیل بیشتر فشار مالی و…
  • مزایای قرارداد مشارکت در ساخت برای سازنده
  • عدم تحمیل کامل ریسک و تقسیم آن بین مالک و سازنده
  • کاهش هزینه‌های ساخت که مهم‌ترین آن هزینه زمین یا ملک است.
  • کسب سود مناسب حاصل از ساخت و ساز

مهم‌ترین مواردی که باید در قرارداد مشارکت در ساخت قید شوند

یک قرارداد مشارکت در ساخت دارای مفاد و موارد مختلف و متعددی است. این موارد شامل جزئیات زیادی می‌شود که تمام موارد و شرایط قابل تحقق را در بر گرفته تا مشکل یا نقصی در حین اجرای پروژه شکل نگیرد. در ادامه به مهم‌ترین مواردی که باید در این قرارداد درج شود، اشاره شده است:

  • موضوع قرارداد به همراه مشخصات پروژه
  • مشخصات طرفین قرارداد به تفکیک و با جزئیات کامل
  • آورده طرفین به صورت کامل و با قید ارزش ریالی
  • سهم‌الشرکه هر یک از طرفین قرارداد به درصد و ریال
  • تعهداتی که هر یک از طرفین باید در حین اجرای پروژه آن‌ها را انجام دهند
  • ضمانت‌های اجرایی دریافتی
  • خسارات ناشی از تأخیر یا عدم اجرای صحیح کار
  • شرایط فسخ قرارداد که ناشی از عوامل و شرایط مختلف است
  • مدت قرارداد و داوری فی‌مابین طرفین
  • نحوه انتقال سند
  • سایر موارد

آیا روش‌های دیگری برای نوشتن قرارداد وجود دارد؟

جواب کوتاه به این سوال، بله است. شما می‌توانید در دفتر شرکت و یا یک بنگاه املاک نیز قراردادی را مبنی بر مشارکت در ساخت تنظیم کنید و در آن جزییات مختلفی را قرار دهید ولی پیشنهاد ما این است که تا جایی که می‌توانید از نوشتن قرارداد در املاک یا شرکت‌های سازنده خودداری کنید.

ممکن است در قرارداد نوشته شده بندهایی قرار داده شود که به ضرر مشتری باشد و بعدا در صورت نیاز سازنده با استناد به بندهایی از زیر بار مسئولیت شانه خالی کرده و مشکلات را به گردن مالک بیاندازد.

با اینکه نوشتن قرارداد در دفترخانه‌ها نیز ممکن است همین مشکلات را به وجود بیاورد ولی استناد به یک قرارداد رسمی در صورتی که کار به دادگاه بکشد، بسیار قوی‌تر از سندی است که فی مابین طرفین معامله در یک دفتر املاک یا شرکت نوشته شده است.

نمونه متن قرارداد مشارکت در ساخت

نمونه قرارداد مشارکت در ساخت را می‌توانید از اینجا دانلود کرده و مطالعه کنید ولی توجه ویژه داشته باشید که این نمونه قرارداد، قابل استفاده برای شما نیست.

جزییات زیادی در این نمونه قراردادها وجود دارد که عملا استفاده از آن را برای پروژه شما منتفی می‌کند و صرفا دلیل ما از آوردن این نمونه قرارداد در اینجا این است که بتوانید به حد و حدود قراردادهای مشارکت در ساخت آشنا شوید.

پاسخ به سوالات شما توسط وکیل پایه یک دادگستری

همین الان سوال خود را در بخش نظرات بپرسید!

مشاوره تلفنی

پاسخگویی 8 صبح الی 8 شب

تنها با یک کلیک با ما تماس بگیرید !

نقش وکیل در تهیه قرارداد مشارکت در ساخت

نوشتن یک قرارداد با هر موضوعی در بین افراد می‌تواند به شما کمک کند که در زمان به وجود آمدن مشکل، بتوانید به یک قرارداد کتبی و امضا شده استناد کنید. حتی پیشنهاد ما به موکلان این است که برای هر کاری یک قرارداد بین خود و نفرات مقابل بنویسند و یک قرارداد بد از یک قرار شفاهی مستندتر محسوب می‌شود.

در بحث قراردادهای مشارکت در ساخت با توجه به بالا بودن قیمت زمین در شهرها و بالا بودن هزینه‌های ساخت، پیشنهاد می‌شود که در هر دو نقش (صاحب زمین و سازنده) حتما یک قرارداد مکتوب تنظیم کنید و تمامی تعهدات طرفین را در آن بیاورید. افزایش قیمت مصالح به دلیل تورم در ایران ممکن است باعث شود که کار ساخت و ساز با کندی پیش برود و صاحب زمین متضرر شود و از طرف دیگر درخواست‌ها و یا دخالت‌های صاحب زمین در ساخت و ساز نیز ممکن است باعث تعطیلی پروژه شود.

با همین مثال ساده می‌توان فهمید که وجود قرارداد برای هر دو طرف معامله الزامی است.

اهمیت تنظیم دقیق قرارداد مشارکت در ساخت بر کسی پوشیده نیست، چراکه کوچک‌ترین اشتباه می‌تواند زیان‌های مالی و حقوقی جبران‌ناپذیری برای طرفین به دنبال داشته باشد. نقش وکیل ملکی در این فرآیند، تضمین‌کننده امنیت قانونی و اجرایی قرارداد است.

وکیل با دانش حقوقی خود، تمامی جزئیات را بررسی می‌کند و از جمله وظایف او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • پیشگیری از اختلافات: وکیل تمامی تعهدات طرفین را به وضوح در قرارداد ذکر می‌کند تا هیچ نقطه ابهامی باقی نماند.
  • تضمین حقوق طرفین: با نظارت بر بندهای قرارداد، وکیل اطمینان حاصل می‌کند که هر دو طرف به‌طور عادلانه از منافع خود بهره‌مند شوند.
  • حفاظت از حقوق قانونی: او با آگاهی از قوانین و مقررات مربوط به مشارکت در ساخت، از سوءاستفاده یا ضرر احتمالی جلوگیری می‌کند.
  • مدیریت مشکلات احتمالی: وکیل در قرارداد، سازوکار مشخصی برای حل اختلافات و ضمانت‌های اجرایی تعیین می‌کند.

اگر به دنبال تضمین امنیت مالی و حقوقی پروژه خود هستید، اکنون زمان آن است که از خدمات مشاوره وکلای متخصص مجموعه ما بهره‌مند شوید. برای مشاوره تخصصی رایگان، همین حالا با ما تماس بگیرید.

سوال و نظر شما در مورد این مقاله چیست؟

اشتراک در
اطلاع از

2 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین
فاطمه جهانی
1 سال قبل

سلام منزلی ویلایی جنوبی 385متر در وسط کوچه بندرعباس … قصد دارم بدم منزلو بسازن … شرایط میخوام بدونم ضرر نکنم یا اینکه بفروشم راحت تره و بی دردسر

تلگرام WhatsApp واتساپ اینستاگرام Bale کانال بله

با پر کردن فرم زیر همین حالا مشاوره تخصصی دریافت کنید