جرایم کیفری

10 . 05 . 2025

توقیف اموال برای چک برگشتی

توقیف اموال برای چک برگشتی در صورتی امکان پذیر است که از طریق دادگاه و در مهلت قانونی شکایت خود را ثبت کرده تا به پول خود برسید.

نویسنده:

دکتر خلیل جمعه‌زاده؛ وکیل پایه یک دادگستری موکل یار

دکتر خلیل جمعه زاده

وکیل پایه یک دادگستری با شماره پروانه : 27240 | دکترای حقوق از دانشگاه شهید بهشتی | شروع فعالیت از سال 1395

نشر مقاله در:

دنبال کردن موکل یار

با عضویت در وبلاگ موکل یار ما را دنبال کنید و از آخرین و به روز ترین مقالات بهره مند شوید .

توقیف اموال برای چک برگشتی، در نگاه اول کاری بسیار ساده ولی در عمل بسیار سخت و پیچیده است. موکلان بسیاری را دیدیم که به دلیل ندانستن قوانین مربوطه به چک برگشتی، بیش از 1 سال به دنبال زنده کردن پول خود بوده‌اند و در نهایت با جواب منفی از دادگاه روبه‌رو شدند.

دلیل این اتفاق ندانستن قوانین مربوط به توقیف اموال و همچنین دادخواست‌ها و شکایت‌های اشتباهی است که به دادگاه تقدیم می‌کنید. در این مطلب به کمک آقای دکتر خلیل جمعه زاده می‌خواهیم در مورد این مساله به صورت مفصل صحبت کنیم و نظر وکیل چک برگشتی در تهران را جویا شویم.

سوالات مهمی که پاسخ دادیم:

1- اگر چک من برگشت بخورد، طلبکار چگونه می‌تواند اموال مرا توقیف کند؟
طلبکار می‌تواند با ارائه گواهی عدم پرداخت به دادگاه یا اجرای ثبت، درخواست توقیف اموال بدهکار را بدهد.

2- آیا ماشین بدهکار قابل توقیف است؟
بله، اگر خودرو به نام بدهکار باشد و جزو مستثنیات دین نباشد، قابل توقیف و مزایده است.

3- بعد از صدور اجراییه چقدر زمان دارم تا بدهی را پرداخت کنم؟
معمولاً ۱۰ روز پس از ابلاغ اجراییه فرصت دارید تا بدهی را پرداخت کنید یا درخواست اعسار دهید.

[lwptoc]

توقیف اموال برای چک برگشتی چیست؟

توقیف اموال به معنای جلوگیری از نقل و انتقال یا استفاده از اموال یک شخص به حکم مراجع قانونی است. این اقدام زمانی انجام می‌شود که فردی بدهکار باشد و طلبکار بخواهد از محل دارایی‌های او، طلب خود را وصول کند. در واقع توقیف اموال یک نوع تضمین است که باعث می‌شود بدهکار نتواند اموال خود را از دسترس خارج کند و پس از صدور حکم قطعی، این اموال برای پرداخت بدهی مورد استفاده قرار گیرند.

توقیف اموال معمولاً در دعاوی مالی و به‌ویژه در مواردی مانند چک برگشتی، مهریه، بدهی‌های بانکی و اجرای احکام حقوقی و کیفری انجام می‌شود. این اقدام می‌تواند به‌صورت موقت (تأمین خواسته) یا قطعی (اجرای حکم دادگاه یا اجرای ثبت) باشد. توقیف اموال نقش مهمی در تضمین حقوق طلبکاران دارد و مانع از فرار مالی بدهکار می‌شود.

وقتی صحبت از توقیف اموال برای چک برگشتی به میان می‌آید، منظور تامین خواسته چک است. به دلیل اینکه مدت زمانی طول می‌کشد تا در دادگاه به چک برگشتی

شرایط قانونی برای توقیف اموال صادرکننده چک برگشتی

برای توقیف اموال صادرکننده چک برگشتی، شرایط و مراحل قانونی خاصی باید رعایت شود. این شرایط بر اساس قوانین چک، آیین دادرسی مدنی و اجرای احکام مدنی تعیین شده‌اند. در ادامه مهم‌ترین موارد و شرایط قانونی در این خصوص تشریح خواهند شد:

  1. وجود چک برگشتی معتبر
    چک باید دارای تمامی شرایط قانونی باشد؛ یعنی به دلیل نبود موجودی یا سایر دلایل قانونی برگشت خورده و گواهی عدم پرداخت از بانک دریافت شده باشد.
  2. درخواست توقیف اموال از طریق دادگاه یا اجرای ثبت
    • اگر چک دارای وصف کیفری باشد، دارنده چک می‌تواند شکایت کیفری کند که در این صورت پس از صدور حکم، اموال صادرکننده توقیف می‌شود؛
    • اگر چک صرفاً جنبه حقوقی داشته باشد، دارنده چک باید از طریق دادگاه حقوقی یا اجرای ثبت اقدام کند.
  3. ارائه دادخواست تأمین خواسته (در صورت نیاز)
    اگر دارنده چک بخواهد قبل از صدور حکم از دادگاه اموال بدهکار را توقیف کند، می‌تواند درخواست تأمین خواسته دهد. دادگاه در صورت احراز شرایط، دستور توقیف اموال را به‌طور موقت صادر می‌کند.
  4. احراز مالکیت اموال بدهکار
    اموالی که برای توقیف معرفی می‌شوند، باید متعلق به صادرکننده چک باشند. اگر اموال به نام شخص دیگری باشد، امکان توقیف وجود ندارد مگر اینکه صوری بودن انتقال اموال ثابت شود.
  5. عدم شمول اموال بر مستثنیات دین
    برخی از اموال مانند منزل مسکونی متناسب با نیاز، ابزار کار، وسایل ضروری زندگی و حقوق حداقلی کارمندان قابل توقیف و انتقال نیستند.
  6. معرفی اموال برای توقیف
    طلبکار (دارنده چک) می‌تواند اموالی مانند حساب بانکی، خودرو، ملک، سهام و سایر دارایی‌های منقول و غیرمنقول را برای توقیف معرفی کند. در مواردی، اجرای احکام دادگاه یا ثبت اسناد نیز می‌تواند اموال بدهکار را شناسایی کند.
  7. اجرای توقیف توسط مراجع ذی‌صلاح
    پس از صدور حکم توقیف، اجرای احکام دادگستری یا اداره ثبت اسناد اقدام به توقیف اموال بدهکار می‌کند. در این مرحله، اموال توقیف شده ممکن است از طریق مزایده فروخته شوند تا طلب دارنده چک پرداخت شود.

مراحل درخواست توقیف اموال از طریق دادگاه

مراحل درخواست توقیف اموال از طریق دادگاه برای چک برگشتی شامل چند مرحله قانونی است که باید به‌درستی طی شوند تا دارنده چک بتواند به حق خود برسد. این مراحل به شرح زیر هستند:

  1. دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک

ابتدا باید به بانک صادرکننده چک مراجعه کرده و در صورت نبود موجودی یا سایر دلایل، گواهی عدم پرداخت دریافت کنید. این گواهی به همراه اصل چک، مدارک اصلی برای اقدام قانونی است. توجه کنید که این کار باید در مهلت قانونی انجام شود.

  1. ثبت دادخواست در دادگاه صالح

با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست خود را به یکی از روش‌های زیر ثبت کنید:

  • دادخواست مطالبه وجه چک و توقیف اموال (اگر می‌خواهید مستقیماً مطالبه وجه کنید)؛
  • درخواست تأمین خواسته و توقیف اموال (اگر قبل از صدور حکم بخواهید اموال بدهکار را توقیف کنید).
  1. بررسی دادخواست توسط دادگاه

دادگاه پس از بررسی مدارک، در صورتی که دلایل شما را کافی بداند، دستور توقیف اموال بدهکار را صادر می‌کند.

  1. شناسایی و معرفی اموال بدهکار

دارنده چک باید اموال صادرکننده چک را که قابل توقیف هستند در صورت امکان به دادگاه معرفی کند. در صورتی که دارنده چک از اموال بدهکار اطلاع نداشته باشد، می‌تواند استعلام اموال از طریق دادگاه و اجرای احکام را درخواست کند.

  1. صدور و اجرای دستور توقیف اموال

پس از شناسایی اموال، دادگاه دستور توقیف آن‌ها را صادر کرده و اجرای احکام دادگستری مسئول اجرای حکم و توقیف اموال خواهد بود.

  1. مزایده و وصول طلب

در صورت عدم پرداخت بدهی، اموال توقیف‌شده از طریق مزایده قانونی به فروش می‌رسند و مبلغ حاصل به طلبکار (دارنده چک) پرداخت می‌شود.

به عنوان یک نکته مهم در نظر داشته باشید که توقیف اموال برای چک برگشتی از طریق اداره ثبت فقط بر علیه صادرکننده چک (کسی که چک به نام وی است) امکان پذیر بوده و شما نمی‌توانید بر علیه ظهرنویسان (ضامن‌های چک) اقدامی از طریق ثبت انجام دهید!

مراحل قانونی وصول چک صیادی از طریق دادگاه و اجرای ثبت دارای جزییات بیشتری است که به شما پیشنهاد می‌کنیم مطلب دیگر ما در این زمینه را بخوانید.

پاسخ به سوالات شما توسط وکیل پایه یک دادگستری

همین الان سوال خود را در بخش نظرات بپرسید!

مشاوره تلفنی

پاسخگویی 8 صبح الی 8 شب

تنها با یک کلیک با ما تماس بگیرید !

چه اموالی را می‌توان توقیف کرد؟ (منقول و غیرمنقول)

در فرآیند توقیف اموال به‌منظور وصول بدهی از جمله چک برگشتی، امکان توقیف برخی اموال منقول و غیرمنقول وجود دارد که به شرح زیر هستند:

1. اموال منقول قابل توقیف

اموال منقول، به اموالی گفته می‌شود که قابلیت جابجایی دارند و شامل موارد زیر می‌شوند:

  • پول نقد: شامل وجه نقد، موجودی حساب‌های بانکی، چک‌های بانکی و سایر ابزارهای مالی؛
  • خودروها: ماشین‌آلات، خودروها و موتورسیکلت‌ها قابل توقیف هستند؛
  • ماشین‌آلات و تجهیزات: اموالی مانند دستگاه‌های صنعتی، تجهیزات کارگاهی و ابزارهای قابل حمل؛
  • اثاثیه منزل: اگر بدهکار قادر به پرداخت بدهی نباشد و سایر اموال در دسترس نباشند، برخی از اثاثیه منزل از جمله لوازم الکترونیکی، مبلمان، وسایل خانگی و غیره قابل توقیف هستند. البته برخی وسایل زندگی مانند اثاثیه ضروری برای زندگی از جمله لباس، مواد خوراکی و وسایل پزشکی مستثنی هستند؛
  • سهام و اوراق بهادار: اگر بدهکار سهام یا اوراق بهاداری داشته باشد، می‌توان آن‌ها را توقیف کرد؛
  • ماشین‌های آلات و تجهیزات تجاری: اگر بدهکار دارای کسب‌وکار باشد، ماشین‌آلات و تجهیزات تجاری که در فعالیت‌های اقتصادی وی مورد استفاده قرار می‌گیرند، قابل توقیف هستند.

2. اموال غیرمنقول قابل توقیف

اموال غیرمنقول، به اموالی گفته می‌شود که غیرقابل جابجایی هستند و شامل موارد زیر می‌شوند:

  • املاک و مستغلات: شامل زمین‌ها، ساختمان‌ها، خانه‌ها، آپارتمان‌ها، ویلاها و هر نوع ملک غیرمنقول که به نام بدهکار ثبت شده باشد؛
  • مغازه‌ها و محل‌های تجاری: اگر بدهکار دارای ملک تجاری یا مغازه‌ای باشد، این اموال قابل توقیف و فروش در مزایده هستند؛
  • اراضی کشاورزی: زمین‌های کشاورزی و باغات که به نام بدهکار ثبت شده باشد، نیز جزو اموال غیرمنقول قابل توقیف محسوب می‌شوند.

مستثنیات دین

برخی اموال، به‌ویژه در مورد اموال شخصی، از توقیف معاف هستند. این اموال تحت عنوان مستثنیات دین شناخته می‌شوند و شامل مواردی مانند:

  • ابزار و وسایل کاری: به‌ویژه در صورتی که بدهکار برای تأمین معیشت خود به این ابزار نیاز دارد؛
  • وسایل زندگی ضروری: از جمله لباس، لوازم خواب، مواد خوراکی، و وسایل پزشکی؛
  • پیش‌پرداخت‌ها و مستمری‌های دوران بازنشستگی: که ممکن است برخی از حقوق‌ها از توقیف معاف باشند.

توقیف اموال به‌طور کلی باید با دقت انجام شود و اموال مستثنی از توقیف نیز باید رعایت شوند. اگر هر یک از موارد فوق به‌درستی شناسایی نشوند، ممکن است حقوق بدهکار نقض شود.

در مورد موضوع در مطلب رفع توقیف اموال برای مهریه به صورت مفصل در مورد مستثنیات دین صحبت کردیم که در اینجا نیز صدق می‌کند.

مدارک لازم برای توقیف اموال بدهکار چک برگشتی

برای درخواست توقیف اموال بدهکار چک برگشتی از طریق دادگاه، ارائه مدارک و اسناد قانونی ضروری است. این مدارک به شرح زیر هستند:

  1. اصل و کپی چک برگشتی

چک برگشتی به‌عنوان سند بدهی، اصلی‌ترین مدرک محسوب می‌شود و باید نسخه اصلی چک به همراه گواهی عدم پرداخت که توسط بانک صادر شده است، ارائه شود.

  1. گواهی عدم پرداخت از بانک

این گواهی که توسط بانک صادر می‌شود، نشان‌دهنده عدم موجودی کافی یا سایر دلایل برگشت چک است. بانک این گواهی را به درخواست دارنده چک صادر می‌کند.

  1. اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی درخواست‌کننده

برای احراز هویت فردی که درخواست توقیف اموال را مطرح می‌کند، ارائه مدارک شناسایی ضروری است.

  1. دادخواست توقیف اموال

برای شروع روند توقیف، دادخواست توقیف اموال باید تنظیم و به دادگاه ارائه شود. این دادخواست باید شامل اطلاعات دقیق چک، مشخصات بدهکار، میزان بدهی و درخواست توقیف اموال باشد.

  1. ارائه اطلاعات اموال بدهکار (در صورت امکان)

اگر دارنده چک از اموال منقول یا غیرمنقول بدهکار اطلاع داشته باشد (مثلاً شماره پلاک خودرو، آدرس ملک یا اطلاعات حساب بانکی)، می‌تواند این اطلاعات را به دادگاه ارائه دهد. در غیر این صورت از اداره ثبت اسناد و املاک یا پلیس راهور برای شناسایی اموال بدهکار استعلام گرفته می‌شود.

  1. استعلام اموال بدهکار از مراجع قانونی

در برخی موارد، دادگاه از ادارات ثبت، بانک‌ها و پلیس راهور برای شناسایی و توقیف اموال بدهکار استعلام می‌گیرد.

  1. مدارک مرتبط با دادخواست تأمین خواسته (در صورت ارائه قبلی)

اگر پیش از این برای چک برگشتی تأمین خواسته دریافت شده باشد، ارائه مدارک مربوط به آن ضروری است.

  1. پرداخت هزینه دادرسی

برای ثبت دادخواست، پرداخت هزینه دادرسی لازم است. میزان این هزینه بر اساس مبلغ چک محاسبه و از متقاضی دریافت می‌شود.

نکات مهم در توقیف اموال برای چک برگشتی

شما در صورتی می‌توانید برای توقیف اموال چک برگشتی اقدام کنید که شرایط زیر وجود داشته باشد:

  • چک به تاریخ روز صادر شده باشد و موجل نباشد (یعنی تاریخ آن سر رسیده باشد)
  • چک بابت امانت یا ضمانت صادر نشده باشد و شرطی در آن نوشته نشده باشد.
  • چک سفید امضا نباشد.
  • کمتر از 6 ماه از تاریخ صدور چک یا گواهی عدم پرداخت نگذشته باشد.
  • بعد از صدور گواهی عدم پرداخت، چک به شخص دیگری انتقال داده نشده باشد.

پاسخ به سوالات شما توسط وکیل پایه یک دادگستری

همین الان سوال خود را در بخش نظرات بپرسید!

مشاوره تلفنی

پاسخگویی 8 صبح الی 8 شب

تنها با یک کلیک با ما تماس بگیرید !

هزینه توقیف اموال برای چک برگشتی

هر دادگاهی به فراخور موضوع و پرونده‌ای که در آن جریان دارد، شامل هزینه‌هایی است که به صورت سالانه توسط قوه قضاییه مطرح می‌شود.

برای توقیف اموال چک برگشتی شما باید 3.5 درصد مبلغ چک را به عنوان هزینه دادرسی بپردازید ولی نگران نباشید. شما در انتهای دادگاه و بعد از صادر شدن رای می‌توانید این مبلغ را به صورت کامل از صادرکننده چک که بر علیه وی شکایت کردید، دریافت کنید.

به بیان ساده‌تر اگر شما یک چک 100 میلیون تومانی داشته باشید و بخواهید توقیف اموال را بر روی آن بگیرید، باید مبلغ 3.500.000 تومان برای دادرسی پرداخت کنید. بعد از اینکه دادگاه به نفع شما رای داد، هم 100 میلیون تومان را دریافت خواهید کرد و هم 3.500.000 تومان را که بابت دادرسی پرداخت کردید.

هزینه وکیل چک برگشتی نیز به صورت توافقی محاسبه شده و بسته به مقدار چک، تعداد چک و همچنین شرایط پرونده شما، محاسبه خواهد شد.

وکیل چک برگشتی چه کمکی می تواند کند؟

وکیل چک برگشتی با دانستن تمامی قوانین مهم در مورد چک‌های برگشتی می‌تواند در سریع‌ترین زمان ممکن نسبت به احقاق حقوق شما اقدام کند.

ممکن است این سوال به ذهن شما برسد که اگر صادرکننده چک برای فرار از پرداخت بدهی خود نسبت به به نام زدن اموال و املاک خود به نام بستگان یا افراد دیگر کند چه؟ در شرایطی که وی قبل از شروع دادگاه اموال خود در معاملات صوری به نام فرد دیگری کند، چه کاری می‌توان انجام داد؟

در این شرایط وکیل چک برگشتی با اثبات صوری بودن معامله، اموال را به نام بدهکار (صادرکننده چک) برگردانده و آن‌ها را توقیف خواهد کرد و این توقیف تا زمانی که تکلیف چک برگشتی شما صادر نشود، ادامه خواهد داشت.

همچنین در صورتی که شخص بدهکار نتواند بدهی خود را پرداخت کند و مالی برای پرداخت بدهی نداشته باشد، می‌توان در خواست کرد که یک چهارم بدهی توقیف شده و حکم جلب و بازداشت بدهکار گرفته شود.

همانطور که می‌بینید با دانستن قوانین مربوط به تجارت، چک و توقیف که یک وکیل چک برگشتی به آن وارد است، می‌توان با روش‌های مختلفی نسبت به احقاق حق شما اقدام کرد و این کار در تخصص موکل یار با بیش از 8 سال سابقه در زمینه چک‌های برگشتی است.

برای اینکه پرونده خود را به ما بسپارید کافیست همین الان با شماره تلفن‌های ما تماس گرفته و از مشاوره تلفنی رایگان ما بهره‌مند شوید. ما به شما تمامی راهکارهای قانونی را خواهیم گفت و بعد از یک جلسه حضوری کار شما را اسرع وقت پیگیری خواهیم کرد.

پس همین الان با ما تماس بگیرید.

سوالات متداول در مورد توقیف اموال چک برگشتی

1- اگر چک من برگشت بخورد، طلبکار چگونه می‌تواند اموال مرا توقیف کند؟
طلبکار می‌تواند با ارائه گواهی عدم پرداخت به دادگاه یا اجرای ثبت، درخواست توقیف اموال بدهکار را بدهد.

2- آیا ماشین بدهکار قابل توقیف است؟
بله، اگر خودرو به نام بدهکار باشد و جزو مستثنیات دین نباشد، قابل توقیف و مزایده است.

3- بعد از صدور اجراییه چقدر زمان دارم تا بدهی را پرداخت کنم؟
معمولاً ۱۰ روز پس از ابلاغ اجراییه فرصت دارید تا بدهی را پرداخت کنید یا درخواست اعسار دهید.

4- آیا طلبکار می‌تواند حقوق ماهانه بدهکار را توقیف کند؟
بله، اما تا یک‌سوم حقوق برای بدهی‌های معمولی و تا نصف آن برای بدهی نفقه قابل توقیف است.

5- چگونه می‌توان برای رفع توقیف اموال اقدام کرد؟
بدهکار می‌تواند با پرداخت بدهی، جلب رضایت طلبکار یا ارائه دادخواست اعسار، رفع توقیف را درخواست کند.

سوال و نظر شما در مورد این مقاله چیست؟

اشتراک در
اطلاع از

12 نظرات
قدیمی‌ترین
تازه‌ترین
امیر
1 سال قبل

سلام. سه فقزه چک به مجموع ۱۵میلیون تومان که بعلت نداشتن موجودی برگشت خورده و همچنین یک فقره چک به مبلغ ۵میلیون که دارنده چک مبلغ روگرفته و لاشه چک را پس داده ولی اززدن انتقال بنام خودم خودداری میکند. واختلاف مون سرهمین موضوع باعث پاس نشدن اون ۳ چک دیگر شده. آیا طلبکارمیتواند توقیف اموال منقول رو بابت حسابش از دادگاه بگیره مثلا برای ۱۵ میلیون میتونه خونه یا ماشین رو توقیف کنه؟؟

Narges
1 سال قبل

منم چک برگشتی دارم و بابت پول ربا بوده

بردانیا
1 سال قبل

کامیون خریداری کردم وسند نزدفروشند بنامش می باشد داخواست اقاله کردم وچک ها در بی نامه ثبت شد وفروشند کامیون موردمعامله اقدامی نکرد ونوقیف کامیون دیگر راکرد دررهن دیگری است ایاخلاف قانون محسوب می‌شود تشکر

مظفر
1 سال قبل

باسلام بنده چند عدد گاو فروختم ب یه بنده خدایی چک صیادی بمن داده سرتاریخ چک را پاس نکرده بنده چک برگشت زدم الان آخرش نتیجه چی میشه

محسن
1 سال قبل

درسال 78جهت اخذ وام جهت خرید دستگاه چاپ ازبانک ملت اقدام وپس از دریافت مصوبه ازکمیته اعتباری منطقه بانک خریداردستگاهی را معرفی ومبلغ 30000پوند ازطریق صرافی بدرخواست فروشنده بعنوان پیش پرداخت نمودیم ولیکن چند روز بعد معاون اعتباری تماس وگفتند مصوبه باطل شده است ودرادامه افروشنده جهت استرداد مبلغ 30000پوند صحبت که ایشان گفتند ممکن نیست وخودسان بامسیولین بانک صحبت میکنند وپس ازدوروز گفتند معاون اعتباری بانک گفته چنانچه یک سوم دستگاهها را بنام ایشان نمایم وام را تصویب میکنند ومن بناچار قبول ولیکن دستخطی ازایشان اخذ که درمقابل استرداداچکهای من ازخریدار و همچنین پرداخت وام به نسبت دو به یک وکالت یک سوم دستگاهها را نمودم ولیکن ایشان پس ازان درخواست اجازه ماهانه 50میلیون ریال اجاره حق السهم خود شدند دوماه مبلغ فوق را دادم ولیکن بعلت کسادی کارچاپ موفق به پرداخت چکهای بعدی نشدم وایشان شکایت وقاضی حکم فروش دستگاهها را درمقابل استرداد چکهای من از فروشنده وپرداختداد که کارشناس قیمتی دوسوم قیمت واقعی حدو.د 120میلیون داد ومن چون به این مسایل آگاه نبودم اعتراضی نکردم وایشان ضمن دریافت یکسوم مبلغ فروخته شده بافروشنده نیز که هماهنگ وایشان نیز مابقی فروش دستگاهها را دریافت نمودند لطفا راهنمایی فرماییدباسپاس

احمدی
9 ماه قبل

سلام خسته نباشی من ۲فقره چک ۱۲میلیون به یه نفردادم ۳سال پیش ماشینم راکلانتری توقیف کرده طرف که بهش چک دادم نزول خوره ۲ساله شکایت کرده منم وضعیت خوبی ندارم نتونستم پرداخت کنم چکاربایدبکنم

تلگرام WhatsApp واتساپ اینستاگرام Bale کانال بله

با پر کردن فرم زیر همین حالا مشاوره تخصصی دریافت کنید